Interculturele communicatie, hoe doe je dat in de NT2-les?

interculturele communicatie

Interculturele communicatie…?

Tijdens mijn studie heb ik een college interculturele communicatie gevolgd. Ik vond het erg interessant en heb de vraag aan het einde van het college nog voor ogen: Wat kun je doen?

  • Verklaar gedrag niet alleen vanuit cultuur, houd oog voor individuele verschillen.
  • Wees je bewust van je eigen culturele bril.
  • Heb oog voor het verschil in effect van jouw gedrag op diverse cursisten.
  • Faciliteer de dialoog met en tussen de cursisten.

Maar wanneer spreken we nu van interculturele communicatie?

De meest gangbare definitie is: interculturele communicatie is de communicatie tussen zenders en ontvangers uit verschillende culturen. Omdat mensen met verschillende culturele achtergronden niet per se uit verschillende landen komen, is er in feite ook sprake van interculturele communicatie in een gesprek met je buurvrouw die veel jonger is dan jij of met een collega die uit een ander deel van Nederland komt. Maar je zult ongetwijfeld meer misverstanden hebben in gesprekken of situaties met mensen die uit een ander land komen dan met je buurvrouw. Dat heeft te maken met de context (die voor jou en je buurvrouw waarschijnlijk grotendeels hetzelfde is), maar ook met de gedeelde achtergrond, de onzichtbare cultuur die bepaalt wat je doet en zegt. De niet-zichtbare cultuurverschillen moeten in interculturele communicatie worden overbrugd. Dat is vaak lastig: vanzelfsprekende rollen, routines en relaties kunnen opeens totaal anders zijn (Van der Pol 2017).

Interculturele communicatie

Cultuur speelt een belangrijke rol bij communicatie. Verschillend gebruik van codes in culturen en talen, verbaal en non-verbaal, kan tot misverstanden leiden. Je kunt echter nieuwe codes leren, zodat je ook in andere culturen adequaat overkomt, bijvoorbeeld door stemvolume leren aanpassen, leren wat gepaste gebaren en geluiden zijn.

Rich point

Het ‘rich point’ is het moment van onbegrip of misverstand (Michael Agar,1994, taalkundig antropoloog). Zo’n rich point daagt je uit om op onderzoek te gaan, want juist dit soort misverstanden kan blootleggen welke verborgen waarden er in taal en cultuur besloten liggen.

In het boek Interculturele communicatie in de NT2-les van Annemarie Nuwenhoud worden interculturele verschillen en misverstanden niet als een fout van de docent of cursist beschouwd, maar eveneens als rich point. In alle casussen in het boek is zo’n rich point verwerkt. De reflectieopdrachten en een aantal tips zijn gericht op het onderzoeken van dat rich point. Het boek geeft indicaties over wat er zou kunnen spelen in je eigen NT2-les.

samenwerken

Het boek bestaat uit zeven hoofdstukken: Cultuur en leren, cultuur en onderwijs, Hoge- en lagecontextcommunicatie in de NT2-les, Oriëntatie op tijd in de NT2-les, Onderlinge verhoudingen in de NT2-les, Voorkeuren in de NT2-les. Elk hoofdstuk heeft dezelfde opbouw met een Vlaams en Nederlands praktijkvoorbeeld (casussen) en opdrachten waarmee je op je eigen kennis, waarden en houding reflecteert.

interculturele communicatie

Het boek Focus op cultuur van Alice van Kalsbeek is geschikt voor docenten, begeleiders, buddy’s, taalcoaches, taalmaatjes, vrijwilligers in taalcafés et cetera. Focus op cultuur biedt de elementaire bagage over de rol van cultuur in de communicatie tussen mensen met verschillende culturele achtergronden en in het taalonderwijs. Het geeft docenten handvatten om taalleerders bewust te maken van de relatie tussen taal en cultuur. Het belangrijkste doel van Focus op cultuur is dat de docent een antenne ontwikkelt voor de rol van cultuur in communicatie met anderstaligen en in het lesmateriaal: Welke cultuurbepaalde elementen zitten er in een tekst? Wat is de oorzaak van een misverstand in de communicatie? Je moet je hiervoor bewust zijn van je eigen culturele bagage: door welke bril kijk je zelf?

Het boek bestaat uit tien hoofdstukken, gegroepeerd in vier blokken: Wat is cultuur? Cultuur en communicatie, Cultuur en taal, Cultuur en NT2-onderwijs. De hoofdstukken zijn allemaal op dezelfde manier opgebouwd: een theoretisch gedeelte, een gedeelte over de lespraktijk en een verhaal. Bij ieder onderdeel zijn enkele vragen opgenomen waarmee je kunt reflecteren op een tekst, op je eigen gedrag of op je eigen praktijk,

Conclusie

Voor mij bevatten beide boeken veel nuttige handvatten om in de NT2-les meteen mee aan de slag te gaan. De reflectieopdrachten zorgen er voor dat ik mij bewust word van hoe in mijn lespraktijk en/of omgeving wordt omgegaan met bepaalde onderwerpen.

Facebooktwitter

Add a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.